H. P. GRICE E J. L. SPERANZA: LA CONVERSAZIONE -- I VERBALI: I

 

Catalogue Raisonné of J. L. Speranza’s Publications – H. P. Grice e J. L. Speranza: La Conversazione – I Verbali: I

 

 

Verbali: Iccio

GRICEVS: Icci—an ICCIVSne sit? an vero ICCIVS, ut nemo dubitet quin sis ex gente Romana et non ex sola taberna Oraziana? ICCIVS: Scribe quod vis, dum “certificatum” mihi detur: philosophus sum. Quid refert utrum geminetur C, an geminetur otium? GRICEVS: Refert, mi ICCI: Horatius te in carmine ipso ICCIVM vocat; et nomen est secundae declinationis, nominativus ICCIVS, genitivus ICCIĪ, vocativus ICCĪ. Porticus amat casus rectos. ICCIVS: Optime: ergo in porticu ICCIVS ero (ut Stoici me agnoscant), apud Orazium ICCĪ (ut rideat), et in negotiis—si Panætium quaero—“Iccio” tantum, ne quis me ad bellum Arabicum rapiat. Iccio (a. u. c. DCCXXV). Dicta. Roma.

 

Verbali : Ierace

GRICEVVS: Ierace, de tuo ipso nomine dubito: Latine scribendumne est IERAX (ut avis), an potius HIERAX, ne Graeci nos putent sine spiritu? IERACE: Ego quidem avem non me esse scio—quamquam, si testimonium meum “philosophum” me facit, cur non et “accipitrem” me faciat? Unum sigillum, duo animalia. GRICEVVS: Ciceroni placebit: “testimonium” est indicium, non essentia. Praeterea, si Graecum ἱέραξ spectes, HIERAX doctius; si Romanum fastidium aspirationis, IERAX simplicius. IERACE: Ergo ita faciamus: in diplomate HIERAX, in taberna IERAX; et si quis roget cur, respondebo: “aspiratio est supervacua—nisi cum vinum hauriendum est.”

 

Verbali: Ieroteo

GRICEVS: In schola Iuliani hodie ambigimus, Ierotee: quomodo te Latine in nominativo scribamus—HIEROTHEVS, an sine asperitate, IEROTHEVS? Graeci enim omnia fere aspirant, Romani “h” rudem amant odisse, Itali vero simpliciter abiiciunt. HIEROTHEVS (ridens): Si mihi H addis, magistri, vereor ne totus “asper” fiam; si tollis, videbor Italus in toga. Sed quid de diphthongo? “TH” saltem serva, ne me in “Ieroteum” solum vertas, quasi sim mera nota marginalis. GRICEVS: Sapienter: Latinitas docta solet HIEROTHEVS (ex Graeco Ἱερόθεος) scribere; Latinitas vero neglegentior facile IEROTHEVS. Utrumque tamen idem fere sonat—et hoc ipsum est iocus: litterae pugnant, sensus manet. HIEROTHEVS: Ergo faciamus pactum Iulianum: in titulo HIEROTHEVS, ut grammatici gaudeant; in colloquio IEROTHEVS, ut amici rideant. Nam, sicut de pavimento argenteo Hagiae Sophiae: pulchrum erat ad credendum—sed non satis rationis erat ad faciendum.

 

 

 

Verbali: Illuminati

Grice: Caro Illuminati, ti confesso una cosa che farà sorridere chiunque abbia un po’ di passione per la musica: per me, “Die Meistersinger von Nürnberg” è quasi come una fiaba per bambini! Ogni volta che la ascolto, mi sembra di sfogliare un libro illustrato pieno di personaggi coloriti e morali semplici. Illuminati: Ah, Grice, permettimi di dissentire con il sorriso: Wagner, di solito così tragico, qui si diverte a giocare con la leggerezza, è vero, ma le sfumature ironiche e i rimandi alla tensione tra regola e creatività sono tutto fuorché infantili! Forse è proprio lì il suo fascino: parlare ai grandi con il linguaggio dei bambini. Grice: Ecco, vedi perché amo queste conversazioni con te! Riesci sempre a svelare una profondità inaspettata anche dove io vedevo solo scherzo e ingenuità. Forse i veri bambini siamo noi filosofi, che cerchiamo la verità giocando con le interpretazioni. Illuminati: Touché! In fondo, ogni mito, come ogni buona opera d’arte, nasce dalla capacità di meravigliarsi. E che cos’è la filosofia se non il prendersi sul serio… ridendo un po’ di sé stessi? Su questo, caro Grice, siamo davvero in sintonia.

 

Verbali: Imbriani

Grice: Caro Imbriani, mi hanno detto che Acri ha scritto un saggio tutto contro di te. Ma dimmi, qual è il vero motivo? Hai forse rubato la sua penna preferita? Imbriani: Grice, non posso negare che la penna di Acri fosse tentatrice, ma credo che il suo saggio sia nato più dalla sua voglia di filosofeggiare che dalla perdita degli strumenti! In fondo, in Italia, si scrive contro per sport. Grice: Eh già, Imbriani, qui da noi un attacco filosofico vale più di una partita a carte. Ma la domanda è: hai risposto al saggio con una poesia oppure ti sei limitato a offrirgli un caffè? Imbriani: Grice, ho fatto entrambe le cose! Prima una poesia che nessuno ha capito, poi un caffè così forte che Acri ha smesso di scrivere contro di me... almeno fino a domani.

 

Verbali: Ippolito

GRICEVS: Cum apud Corpus Moderationes in litteris classicis agerem, animadverti Graecos litterae H tamquam thesauro quodam invidere; Romanos vero eam neglegere: quod hodie etiam in Italicis apparet, qui—si fieri potest—Romanis ipsis neglegentiores sunt.

HYPPOLITVS: Facile est litteras dimittere; difficilius est fidem retinere. At tu, Grice, quasi per iocum in me invehēris: in libello meo, Refutatione omnium haeresium, haereses prius expono, ut postea refellam.

GRICEVS: Profecto—sed nonnulli suspicabuntur te haeresibus ipsis paulum indulgere, quandoquidem eas prius ornate describis et quasi in prima subsellia collocas, orthodoxiam vero postremo, anhelantem, introducis.

HYPPOLITVS: Methodus est, non risus. Et quod ad Romanorum “per Iovem!” attinet—iusiurandum est, non dogma. GRICEVS: Verum; sed etiam implicatura est togata: “per Iovem!” saepe hoc valet, “nolo dicere quod sentio—tamen vehementer sentio”; ideo theologi tui id non animadvertunt, Romani autem libenter intellegunt.

 

Verbali: Irtio

GRICEVS: Salve, Aule Hirtio; audio te hortulanum esse et Ciceroni quondam scribere—quod est mirum, cum epistulae omnes, ut herbae nimis tenerae, evanuerint. HIRTIVS: Salve, Grice; epistulae periisse possunt, sed hortus manet: folia cadunt, ratio conversationalis manet—et Ciceroni satis erat scire ubi ambularem. GRICEVS: Apud Oxonium Pater hortum philosophicum in fabula vendidit; quod philosophis vetitum esse dicis. Sed verbum hortulanus ipse non popularizavit—quasi secta nostra sine nomine sit, ne a collega salutem accipiat. HIRTIVS: Noli queri: si nos hortulanos vocant, bene; si non vocant, melius. Nam in horto et in sermone idem valet: qui minus dicit, plus significat—et qui nimis narrat, quasi romanum cucurbitam facit ex philosophia.

 

Verbali: Isidoro

GRICEVS: Salve, Isidore; mirum mihi videtur quod, cum dialecticam Oxoniensem quasi ex Atheniensi deducerem, Cynicos Stoicos Epicureos praeterii, quasi essent hospites quos ad cenam invitas sed deinde ianuam non aperis. ISIDORVS: Salve, Grice; ego Cynicus sum, non hospes: si ianuam non aperis, per fenestram intrabo. Neroni quoque in via dixi quod multi in triclinio tantum susurrant. GRICEVS: O fortis; ego Oxonii Neroni similem numquam habui, sed habui examinatores: illi coronam non dabant, sed classim. Tu in via principem obiurgas; ego in disputatione principium obiurgo, ne me obiurget. ISIDORVS: Ita est: tu principia, ego principes; uterque tamen eadem lege utitur—dicimus pauca, significamus multa. Et si quis rogat cur Cynicos praeterieris, responde: non praeterii; tantum implicavi.

 

Commenti

Post popolari in questo blog

H. P. GRICE E J. L. SPERANZA: LA CONVERSAZIONE -- I VERBALI: MEMMIO